De zon geeft energie, zonder de zon kun je niet leven. Je moet je huid echter wel tegen Uv-straling beschermen. Dit kun je doen met een zonnebrandcreme. Een zonneproduct is een effectieve manier om de huid te beschermen tegen Uv-straling. Een zonneproduct bevat meestal een licht- of zonnefilter. Zo’n filter absorbeert ultraviolette stralen. Dit zorgt ervoor dat je niet verbrandt. Als lichtfilter kunnen bijvoorbeeld kaneelzuur, salicylzuur, caroteen, cumarine, titaanoxide en zinkoxide worden gebruikt. De meeste producten beschermen tegen UV-A en UV-B-straling.
Waaruit bestaat zonlicht?
Als het goed is ken je de regenboog wel, die mooie gekleurde boog die aan het einde van een regenachtige dag tevoorschijn komt. Door de regenboog wordt duidelijk dat zonlicht niet wit is, maar is opgebouwd uit verschillende kleuren. Namelijk blauw, groen, geel, rood & oranje. Meer kleuren dan deze bestaan niet in ons universum. Alle andere kleuren die we zien zijn namelijk mengsels van deze kleuren. De regenboog is echter breder dan wij met onze ogen kunnen waarnemen. Aan de blauwe kant van de boog bevind zich nog een ultraviolette straling en aan de rode kan van de boog een infrarode straling. Deze beide stralingssoorten zijn de onzichtbare delen van de regenboog. Ongeveer 50% van de zonnestraling bestaat uit infrarood, 45% uit zichtbaar licht en 5% uit ultraviolette straling.
Ultraviolette straling
deze straling heeft in het dagelijks leven de meeste directe gevolgen. Deze straling is niet zichtbaar voor het menselijk oog. Infrarode straling kun je wel voelen: dit is de warmte die je voelt als de zon op je huid komt. Ook andere warmtebronnen zoals een openhaard of straalkachel zenden infrarode straling uit. Ultraviolette straling kun je niet zien, en niet voelen. Dit maakt deze straling zo gevaarlijk. Pas na een dag merk je dat je teveel ultraviolette straling hebt gehad. De huid wordt rood en voelt branderig aan, een verschijnsel dat we kennen als zonnebrand.
We verdelen ultraviolette straling in UV-A, UV-B en UV-C. deze onderverdeling heeft te maken met de golflengte van de straling. UV-A is het langgolvig licht, en UV-B het kortgolvige licht. Onder UV-B komt het UV-C met nog kortere golven, maar deze straling wordt volledig door de ozonlaag geabsorbeerd en bereikt het aardoppervlak niet. Wij hebben dus alleen te maken met UV-A en UV-B.
UV-A
Hiervan dringt 20 tot 30% door tot in de lederhuid, afhankelijk van de pigmentatie en daarmee filterende werking van de opperhuid. Veel meer dus dan bij UV-B. UV-A straling is veel zwakker dan UV-B, om dezelfde zonnebrand te verwekken is duizendmaal meer UV-A nodig dan UV-B. Daarom is het belangrijk dat de zon beschermende producten beschermen tegen zowel UV-A als UV-B.
Wat leidt tot roodheid van de huid is in geval van UV-A waarschijnlijk anders dan bij UV-B. Gezegd wordt dat de bloedvaten door UV-A direct geprikkeld worden, zonder tussenkomst van een chemische stof; waardoor verwijding optreedt. Je vind bij UV-A bestraling een uitgesproken reactie in de lederhuid. Huidverouderingsprocessen die zich vooral in de lederhuid afspelen, worden dan ook negatief beïnvloed door UV-A.
UV-B
hiervan wordt ongeveer 70% door de hoornlaag tegengehouden. Slechts 20% bereikt de diepere delen van de opperhuid en maar 10% dringt door tot in de lederhuid. De UV-B straling is voornamelijk verantwoordelijk voor het rood worden van de huid en het bruiningsproces. De UV-B stralen beschadigen de cellen in de opperhuid waarbij stoffen vrijkomen die de bloedvaten in de lederhuid doen verwijden. Het resultaat is een voor het oog zichtbare roodheid van de huid. Daarnaast prikkelt UV-B de pigmentcellen en zet deze aan tot de vorming van pigment (melanine).
Wat doet de zon met mijn huid?
De zon heeft verschillende effecten op de huid. Zowel positieve als negatieve effecten.
Positieve effecten
- Aanmaak vitamine D
Met name UV-B stralen zijn in staat om vitamine D aan te maken in de huid. Vitamine D is belangrijk voor de botstofwisseling. Een tekort aan vitamine D kan leiden tot botontkalking en bij oudere mensen tot een verhoogd risico op botbreuken. - UV geeft een gelukkig gevoel.
Het stimuleert het geluks-hormoon in de hersenen waardoor we onszelf blijer en gelukkiger voelen bij het zien en voelen van zonlicht.
- Verbeteren van huidaandoeningen.
Sommige huidaandoeningen zoals psoriasis, eczeem en vitiligo verbeteren door Uv-stralen op de huid. Echter wordt het wel afgeraden om de zon te gebruiken als therapie voor een huidaandoening. De stralingsdosis is namelijk niet goed te controleren waardoor het risico op verbranden groot is.
- Gewenning
Door je huid regelmatig en gecontroleerd bloot te stellen aan de zon, bouw je een weerstand ervoor op waardoor je minder snel zult verbranden.
- Bruin worden
Voor veel blanke mensen is een zongebruinde huid het schoonheidsideaal. Uv-stralen stimuleren de pigmentaanmaak in de huid. De zongebruinde huid heeft wel als nadeel dat deze eerder rimpels ontwikkeld en een groter risico heeft op huidkanker.
Negatieve effecten
- Verbranden
Als je onbeschermd de zon ingaat loop je kans op zonverbranding. De verbranding kan variëren van milde roodheid tot ernstige blaarvorming en later littekenvorming. Wie te vaak verbrand loopt ook een verhoogd risico op het krijgen van huidkanker.
- Zonneallergie
Veel mensen kunnen niet tegen zonnestralen. Zodra de zon op de huid schijnt krijgen ze een jeukende huiduitslag die eruit ziet als rode vlekken of bulten en soms zelfs blaarvorming. Mensen met zonneallergie dienen zich levenslang goed te beschermen tegen de zon en wellicht tabletjes in te nemen om dit tegen te gaan en weerstand op te bouwen.
- Huidveroudering
Wie onbeschermd de zon ingaat zal een snellere huidveroudering vertonen. Huidveroudering is een langzaam en geleidelijk proces, die meestal onmerkbaar verloopt. Ineens kan het je opvallen doordat er plotseling rimpels of pigmentvlekken verschijnen.
- Huidkanker
Wanneer de huid vaker verbrand is of wanneer de huid langdurig onbeschermd blootgesteld is aan zonlicht is de kans groot dat er voorstadia van huidkanker of huidkanker ontstaat. Huidkanker is de afgelopen jaren wereldwijd toegenomen bij mensen met een blanke huid. In Nederland worden er paar jaar zo’n 55.000 nieuwe gevallen van huidkankers vastgesteld.
Zonneproducten / Zonnebrandcreme
Een zonneproduct of zoals we in de volksmond zeggen zonnebrand geeft een bepaalde mate van bescherming. De mate van bescherming wordt de beschermingsfactor of Sun Protection Factor (SPF), van een product wordt aangeduid met een nummer. Dit nummer geeft aan hoeveel keer langer je in de zon kunt blijven. Als je normaal gesproken 10 minuten onbeschermd in de zon kunt verblijven zonder te verbranden, kun je met SPF 5, 5 keer zo lang in de zon blijven; dus 50 minuten. Om huidveroudering/zonverbranding etc tegen te gaan kun je je huid het beste beschermen met een SPF 30 of 50. En deze minimaal 1x in de 120 minuten in te smeren. Ook na het zwemmen, transpireren of bewegen adviseer ik om je opnieuw in te smeren. Ook als je een hoge SPF gebruikt wordt je alsnog bruin.
Vroeger gebruikte men een Sun block, deze wordt tegenwoordig niet meer geadviseerd aangezien deze de UV straling tegenhoud, maar zo bouwt je huid ook geen weerstand op. Dus een SPF 50 kun je met een gerust hart smeren en toch bruin worden. Doordat je huid niet verbrand blijft hij bovendien langer en mooier bruin.
Smeer je huid ook in met voldoende product, als je te weinig product gebruikt neemt de SPF af en verminderd dus de bescherming van de huid.
De meeste zonneproducten bevatten stoffen die een beschermende, verzachtende en samentrekkende werking op de huid hebben, en stoffen die het bruiningsproces activeren. Je kunt de huid dus verzorgen en tegelijkertijd beschermen tegen UV-stralen.
- Bergamot
Dit heeft een beschermende, verfrissende, verkoelende en vitaliserende werking. i.c.m. UV kan bergamot zorgen voor een onregelmatige pigmentatie. De hoeveelheid die een zonbeschermend product hiervan mag bevatten is dus ook aan een maximum gebonden.
- Calendula-olie
Het caroteen in Calendula zorgt ervoor dat je sneller bruin wordt.
- Caroteen
Als dit in een zonneproduct zit werkt het als lichtfilter en stimuleert het het bruiningsproces.
- Collageen
Dit werkt celdeling bevorderend en regenererend en heeft wond genezende eigenschappen.
- Jojoba-olie
Dit is ongevoelig voor Uv-straling. Daardoor wordt het niet snel ranzig. Jojoba heeft een beschermende, hydraterende en verzachtende werking.
- Vitamine E
beschermt je huid tegen schadelijke invloeden van buitenaf. - Squalaan
Verbeterd de hydrolipidelaag
- Zinkoxide
Is een natuurlijke zonbescherming SPF 15-25 en een natuurlijke antibacteriële en anti-inflammatoire.
Kleding
Kleding kan een groot deel van de Uv-straling tegen houden. Kleding biedt dus een goede bescherming tegen zonnebrand. Wanneer je lang in de zon blijft is het wel verstandig om de huid onder de kleding toch in de smeren met een zonneproduct. Kleding houd namelijk niet alle straling tegen.
Zonnebril
Ook de ogen kunnen beschadigen door Uv-straling. Daarom is het belangrijk een zonnebril met Uv-filter te dragen. Een zonnebril zonder Uv-filter is gevaarlijker dan helemaal geen zonnebril dragen. Doordat de glazen van een zonnebril donker zijn, gaat de iris van het oog extra openstaan om toch voldoende licht te vangen. Bij een zonnebril zonder Uv-filter kunnen de stralen dwars door de glazen heen gaan en zo eenvoudig in het oog doordringen. Dit kan beschadiging aan het oog veroorzaken. Bij een verblijf in de buurt van water of licht zand adviseert de gezondheidsraad een zonnebril te dragen die ook aan de onder- en zijkanten bescherming biedt. De reflectie van de zon op water of licht zand kan namelijk ook via de onderkant en zijkanten het oog bereiken.
After sun
Een after sun product hersteld het vocht- en vetgehalte van de huid en kalmeert de huid na het zonnebaden. Soms bevat een after sun product verkoelende bestanddelen. er worden vaak kamille en aloë vera-extracten gebruikt. Kamille werkt kalmerend en verzachtend op de huid. Aloë vera-extract heft een herstellende eigenschap.
Neem na het zonnebaden een douche en reinig je huid van resterende zonneproducten en breng vervolgens een after sun aan.
Tot slot
Je weet nu wat zonlicht is en wat het met je huid doet. Bescherm je huid dus goed tegen de zon, het is immers ons grootste orgaan dus ben er lief voor. Mocht je nog op- of aanmerkingen hebben horen we dit heel graag. Hoewel dit blogbericht met veel aandacht en zorg is gemaakt kan het spel- of typfouten bevatten. Je mag deze altijd aan ons doorgeven.
